‘वैकल्पिक राजनीति’को कार्यभार


मनिकर कार्की निवर्तमान
करिब पच्चीस सय वर्षअघि गौतमबुद्धले भनेका थिए – ‘दुःख छ । दुःखको कारण छ । दुःखको निवारण छ । ज्ञान, शील र समाधीको अष्टमार्गबाट दुःखको निराकरण गर्न सकिन्छ ।’ त्यहि बुद्धभूमिबाट नयाँ शक्ति पार्टीले संकल्प गरेको छ – ‘देशमा समस्या छ । समस्याको कारण छ । समस्याको निवारण छ । ‘५ स’ को मार्गबाट ‘समृद्ध नेपाल’ निर्माण गर्न सकिन्छ ।’ नयाँ शक्तिले गत फागुन दोस्रो साता लुम्बिनी बैठकबाट निकालेको निश्कर्ष र उद्घोष समृद्ध नेपाल निर्माणको सूत्र हो । त्यो सूत्र नयाँ शक्तिले अघि सारेको ५ स को सिद्धान्त हो ।

सपना र चुनौतिबिच अर्थमन्त्री खतिवडा


मनिकर कार्की निवर्तमान
वाम गठबन्धनले चुनावताका मुख्य गरी दुईवटा विषयलाई आफ्नो चुनावी नारा नै बनाएका थियो – स्थिर सरकार र आर्थिक समृद्धि । र, त्यही चुनावी नाराको बलमा नै वामपन्थी गठबन्धनले चुनावी सफलता हासिल गरेको हो । त्यही घोषणालाई आफ्नो राजनीतिक लक्ष्य बनाएर अहिले एक हुँदै गरेका दुई कम्युनिष्ट पार्टीहरु नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रको साझेदारीमा सरकार बनेको छ । र, त्यही चुनावी घोषणा वरिपरी रहेर जनस्तरमा निकै ठूलाठूला सपनाहरु पनि बाँडिएको छ ।

बहसमा ‘प्रगतिशील समाजवाद’


मनिकर कार्की निवर्तमान
राजनीतिले समाजको अन्तरविरोध पहिचान गरी त्यसको हल गर्छ र व्यक्ति, समाज र राष्ट्रलाई समृद्ध तुल्याउने कसरत गर्छ । फरक कालखण्ड र परिवेशमा देखापर्ने फरक प्रवृत्तिका अर्थराजनीतिक अन्तरविरोध समाधान गर्दै बदलिएको राजनीतिक गन्तव्यलाई स्पष्ट दिशानिर्देश गरी देशलाई आर्थिक विकास र समृद्धितिर लैजानु अबको राजनीतिक कार्यभार हो । अहिलेको राजनीतिक अवस्था र शक्ति सन्तुलनको पछिल्लो परिणामले केही अन्यौलता सिर्जना गरेसँगै अब विद्यमान समाजको अन्तरविरोध पहिचान गरी त्यसको हल गर्न केही नयाँ दृष्टिकोणको आवश्यकता देखिएको छ ।

‘ल्वाङ गाउँमा फूलै फुलेको’


मनिकर कार्की निवर्तमान
यता मध्य पुसको आगमनसँगै काठमाण्डूमा मौसमी तापक्रम घट्दै थियो भने उता सुन्दर नगरी पोखरा अंग्रेजी नयाँ वर्षको रौनकले न्यानो बन्दै थियो । नयाँ शक्ति पार्टीको केन्द्रीय समिति बैठकमा सहभागिता जनाउन हिंड्न लागेका हामी यसपटकको पोखरा भ्रमणलाई अलिक रमणीय बनाउने उद्देश्यसहित निर्धारित मिति भन्दा केही दिन अघि नै त्यसतर्फ लाग्यौं । अक्सर मोटरसाइकलमा यात्रा गर्न रुचाउने यो पंक्तिकारलाई यसपटकको यात्रामा साथ दिंदै थिए मित्र सुदर्शन खतिवडाले । काठमाण्डूमा घाम ढल्केसँगै सुरु हुने सिरेटो छिचोल्दै यात्रा थानकोटको नेटो काट्दा घडीको सुईले तीन बजाइसकेको थियो ।

ट्याङ्कर एक्सप्रेस

१८ घन्टे ट्याङ्कर यात्रा

अनुभूति
मनिकर कार्की निवर्तमान 
काठमाडौंको जाम छिचोल्दै काँडाघारीबाट कलंकीसम्म आइपुग्न दुई घन्टा लाग्यो । अनि अर्को दुई घन्टा कलंकीमा गाडी कुर्दाकुर्दै बित्यो । शायद स्कूल कलेजको हिउँदे विदा अनि लगातार परेको सरकारी विदाका कारण काठमाडौंको चिसो ठिही छल्न यत्रतत्र लाग्ने यात्रुहरुको भीडले होला सवारी साधनको अपर्याप्तता । त्यसो त आफ्ना पोका पन्तुरा बोकेर कलंकीमा गाडी कुरिरहेका जनसाधारणको भीड पनि मज्जैको थियो ।

ल्वाङ बैठकको सन्देश


मनिकर कार्की निवर्तमान
यो पंक्तिकारलाई भेट्ने बित्तीकै एक जना मित्रले टिप्पणी गरे – ‘नयाँ शक्तिको ल्वाङ बैठक त अनुमान गरेभन्दा निकै भव्य भएछ नि ।’ उनी थप्दै थिए – ‘सानो पार्टीको बैठकमा केही दर्जन नेताहरु भेला भएर निराश मुद्रामा कसैसँग मिल्ने निर्णय गर्लान् भन्ने अनुमान गरेको थिएँ । तर, तपाईंहरुको बैठक त निकै भव्य पो भएछ अनि वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति निर्माण गर्ने दृढ संकल्प गरेछ ।’ ती मित्रले जुनसुकै आशयका साथ यी कुरा गरेको भए तापनि उनको कुरामा बैठक अघि र पछिका दृष्यहरु चित्रित छन् ।

बहसमा वैकल्पिक राजनीति - ३ ‘वैकल्पिक शक्ति’का विकल्पहरू




मनिकर कार्की निवर्तमान 
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको नयाँ संविधान जारी भएसँगै मुलुकको राजनीतिक गन्तव्य बदलिएको निष्कर्षसहित वैकल्पिक राजनीतिको आवश्यकता महसुस गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईको नेतृत्वमा नयाँ शक्ति पार्टी स्थापना भएको हो । दशरथ रंगशालाबाट हजारौँ समर्थकले सामूहिक शपथ लिएर घोषणा भएको नयाँ शक्तिले स्थापनाको डेढ वर्ष बित्न नपाउँदै तीनवटा निर्वाचनको सामना गरेको छ ।

अन्नपूर्णको लज्जावती स्वरुप (तस्बिरहरु)


पोखराबाट २२ किलोमिटरको दूरीमा रहेको ल्वाङ गाउँ १४६० मिटरको मध्य उचाईमा रहेको एउटा पहाडी गाउँ हो । यहाँबाट देखिने सूर्योदयको दृष्य, ठ्याक्कै पारिपट्टी देखिने माछापुच्छ्रे हिमालको विशाल पर्खाल अनि अन्नपूर्णको लज्जावती रुप तथा हिमचुली चुचुरोको अलौकिक सुन्दरताले जोकोहीलाई आकर्षित गर्छ नै ।

बहसमा वैकल्पिक राजनीति - २ : विकल्पकाे आधारस्तम्भ


मनिकर कार्की निवर्तमान
भर्खरै सम्पन्न प्रतिनिधि तथा प्रदेश सभा निर्वाचनमा कम्तीमा राष्ट्रिय पार्टी बन्ने लक्ष्य लिएर चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका दुई वैकल्पिक शक्तिहरुले चुनावी लक्ष्य हासिल गर्न सकेनन् । तथापि चुनावी प्रतिस्पर्धामा दुई पार्टीको उपस्थिति र आम नागरिकले दुई वैकल्पिक शक्तिलाई दिएको मतलाई हेर्दा नेपालमा वैकल्पिक राजनीतिका लागि प्रशस्त संभावना रहेको आंकलन गर्न सकिन्छ ।

बहसमा वैकल्पिक राजनीति: विकल्प निर्माणको प्रश्न


मनिकर कार्की निवर्तमान
मुलुकमा नयाँ संविधानले व्यवस्था गरे अनुसारको पुनःसंरचित राज्य प्रणाली अन्तर्गत स्थानीय, प्रदेश र संघीय तह गरी तीनवटै शासकीय तहहरुको निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । गत वैशाख ३१, असार १४ र असोज २ गते गरी तीन चरणमा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचन र भर्खरै मंसिर १० र २१ गते गरी दुई चरणमा सम्पन्न प्रदेश तथा प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनको मतपरिणाम पनि सार्वजनिक भइसकेको छ ।

‘वैकल्पिक राजनीति’को कार्यभार

मनिकर कार्की निवर्तमान करिब पच्चीस सय वर्षअघि गौतमबुद्धले भनेका थिए – ‘दुःख छ । दुःखको कारण छ । दुःखको निवारण छ । ज्ञान, शील र समाधीको ...