Skip to main content

Posts

मधेश राजनीतिः दृष्य र दृष्टिकोण

मनिकर कार्की निवर्तमान

सरकारले पछिल्लो पटक आगामी असार १४ गतेका लागि तोकेको दोस्रो चरणको स्थानीय तह निर्वाचनका लागि जनस्तरमा सक्रियता बढ्दै गर्दा ६ दल मिलेर बनेको तराई मधेशकेन्द्रित दल राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) ले आन्दोलनको घोषणा गरेसँगै तोकिएकै मितिमा चुनाव हुनेमा केही आशंका थपिएको छ । चुनावको मुखैमा आएर चुनाव बिथोल्ने घोषणासहित राजपाले थालेको आन्दोलनले चुनावलाई मात्र होइन, मधेश अनि देशकै राजनीति अब कता जान्छ ? अनि यो असहजताकै बिच के चुनाव हुन्छ त ? अनि यसको समाधानमुखी निकास के हो ? प्रश्न स्वतः उब्जिन्छ ।
Recent posts

विकल्पका लागि ‘निष्पक्ष सक्रियता’

मनिकर कार्की ‘निवर्तमान’
गएको साता फ्रान्समा भएको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा वैकल्पिक राजनीतिक धारको नेतृत्व गर्दै आएका इम्यानुअल म्याक्रोन अप्रत्यासित रुपमा निर्वाचित भएका छन् । उनको विजयीसँगै समग्र विश्वभर फेरि वैकल्पिक राजनीतिले चर्चा मात्र पाएको छैन परन्तु यसको अपरिहार्यता र बढ्दो आकर्षण पनि स्थापित हुनपुगेको छ ।

सात दशकको राजनीतिक चिरफार

'मान्छेलाई सूत्रमा बुझ्न सकिँदैन । त्यसैले राजनीतिलाई पनि सूत्रमा बुझ्नु भूल हो ।’ लेखक एवं विश्लेषक केशव दाहालको पुस्तक ‘नेपाली राजनीतिको पुनर्गठन’ बाट उद्धृत वाक्य हो । नेपाली राजनीतिक अभ्यासको सात दशकको सिंहावलोकन गर्दा यो तीतो यथार्थ पुष्टि हुन्छ । हामीलाई विगतमा राजनीति गणितमा बुझाइयो अनि जीवन सूत्रमा । त्यही सूत्रलाई पछ्याउँदै ‘आदर्श’को राजनीति चलिरह्यो । त्यही राजनीतिमा अहिले विकल्पको खोजी भइरहेको छ । हामीले अहिलेसम्म अवलम्बन गरेका राजनीतिक विधि र प्रक्रियाले देशको व्यवस्थामा परिवर्तन त भयो, तर त्यसले जनताको आर्थिक अवस्थामा कुनै प्रकारको फेरबदल ल्याउन सकेन ।

नयाँ शक्तिको ‘मधेश मिशन’

मनिकर कार्की निवर्तमान

नयाँ शक्ति पार्टीले केन्द्रीय अभियानको रुपमा गत चैत ९–१३ मा ‘मधेश मिशन’ सम्पन्न गर्यो । नयाँ शक्तिले हिमाल, पहाड, तराई÷मधेश राष्ट्रिय अभियानको नाम दिइएको उक्त अभियान अवधिमा तराई–मधेश–थरुहट क्षेत्रमा ६ वटा आमसभाहरु आयोजना गर्यो । अभियान पूर्व सिरहाको लाहानबाट सुरु भएर पश्चिम कैलालीको धनगढीसम्म पुगेर सम्पन्न भएको थियो ।

मोर्चा–सरकार सहमतिको सन्देश

मनिकर कार्की निवर्तमान

अन्ततः सरकार आन्दोलनरत मधेशी मोर्चालाई संविधान संशोधनलगायतका विषयमा सहमति गराई चुनावमा ल्याउन सफल भएको छ । वैशाख ९ गते साँझ सरकार र आन्दोलनरत मधेशी मोर्चा र संघीय गठबन्धनसँगको वार्ता तीन बुँदे सहमतिमा पुगेसँगै मोर्चा चुनावमा आउने भएको हो । मोर्चा सरकारबीच भएको सहमतिसँगै अब पूरै देश चुनावमा होमिने संकेत देखिएको छ । सरकार र मोर्चाबिचको सहमति अनुसार घोषित स्थानीय तह इकाइको चुनाव दुई चरणमा हुनेछ । ३१ गतेका लागि घोषित चुनावलाई पहिलो चरणको रुपमा व्याख्या गर्दै तोकिएकै मितिमा हुने र अर्को चुनावको मिति सरकारले निर्वाचन आयोगसँगको परामर्शमा तोक्नेछ ।

नयाँ शक्तिको मधेश यात्रा

मनिकर कार्की निवर्तमान

दृष्य १ (लाहान) 
सप्तरीका क्रियाशील पत्रकार मित्रले तर्क गरे, ‘मधेश आन्दोलनको मानसिकतामा छ । उनीहरुको बुझाईमा संविधानमा आफ्ना अधिकार कटौती गरिएको भन्ने छ, हामी राज्यबाट विभेदमा र उत्पीडनमा परेका छौं भन्ने मनोविज्ञान स्थानीय तहसम्म बलियो गरी गडेको छ । यो मनोविज्ञानलाई नभत्काउँदासम्म मधेश शान्त हुँदैन ।’

करिष्माको राजनीतिक ‘करिष्मा’

शब्द/तस्बिर : मनिकर कार्की

नयाँ शक्तिको हिमाल, पहाड, तराई–मधेश अभियान अन्तर्गत बर्दिवासमा सभा सुरु हुनै लाग्दा केही स्थानीयको जिज्ञासा थियो –‘यहाँ करिष्मा पनि आउने रे हो ?’ कार्यक्रममा अभिनेत्री करिष्मा मानन्धरको आगमनको कुनै सूचना नपाएको मैले भनिदिएँ – ‘होइन, आउने कुनै जानकारी छैन ।’